Histori e shkurtër për Fshatin Llojan themelimi, prejardhja e banorëve dhe shperngulja.
Fshati Llojan, një nga vendbanimet e vjetra të rajonit të Karadakut, ka një histori të lashtë dhe një strukturë të veçantë familjare që është ruajtur ndër breza. Sipas traditës, kujtesës së shëndoshë të banorëve dhe rrëfimeve nga të parët tanë, Llojani është themeluar nga një familje e vetme që i përket fisit Thaç dhe që ka lidhshmeri familjare me banorët e fshatit Stagovë të Kaçanikut që janë nga i njejti Fis!
Themeluesit e fshatit Llojan njihen si dy vëllezër, Sima dhe Kola, si dhe nipi i tyre Caka (djali i vëllait). Nga këta tre trungje familjare u formuan edhe tri mahallat kryesore dhe më të vjetra të fshatit, të cilat përbëjnë bazën e organizimit tradicional të Llojanit.
Nga Sima u formua Mahalla e Sinejve, e cila shtrihet në të dy anët e lumit të fshatit dhe përfaqëson një nga zonat më të hershme të vendbanimit.
Nga Kola u formua Mahalla e Kolishteve, e vendosur në pjesën kodrinore të fshatit, e njohur edhe si mahalla e epërme.
Nga Caka u formua Mahalla e Shutejve, e cila shtrihej në pjesën e poshtme të fshatit, përreth krojeve të prronit të madh, deri në zonën e njohur si Kopina.
Me kalimin e kohës, nga këto tri mahalla kryesore u krijuan shumë nënmahalla dhe bashkësi të reja familjare, me mbiemra dhe galape të ndryshme. Megjithatë, çdo familje në Llojan e di qartë se cilës mahallë dhe cilit trung familjar i përket.
Banorët autoktonë të Llojanit janë, siç u përmend, pjesë e një fisi të vetëm – fisit Thaç. Edhe pse fshati është zgjeruar ndër vite, tradicionalisht nuk ka pasur martesa brenda fshatit, duke ruajtur kështu rregullat dhe normat e trashëguara ndër breza.
Shpërngulja e qytetarëve të fshatit Llojan
Gjatë periudhave të vështira historike, një numër i madh i qytetarëve të fshatit Llojan u detyruan të marrin rrugën e pa kthim drejt Turqisë. Ky largim nuk ishte aspak i vullnetshëm, por pasojë e politikave represive që ushtroheshin ndaj popullsisë shqiptare. Këto politika përfshinin kërkimin e armëve dhe ushtrimin e presioneve të vazhdueshme; në rast të mosdorëzimit të tyre, pasonin tortura dhe keqtrajtime të rënda.
Si rezultat i kësaj gjendjeje, shumë familje nga llojani u detyruan të braktisin vendlindjen dhe të shpërngulen drejt Turqisë.
Familjet nga Llojani që u shpërngulën në Turqi
Familja e Isufit, familja e Selmanit, familja e Avdylit, familja e Nurisë, familja e Zulfisë, familja e Eminit, familja e Ramizit, familja e Sefedinit, familja e Zenunit, familja e Shaipit, familja e Tusunit, familja e Mustafës, familja e Hetemit, familja e Ametit, familja e Vaitit, familja e Ganisë, familja e Qamilit, familja e Elezit, familja e Nebisë, familja e Isait, familja e Skenderit, familja e Rasimit, familja e Sabitit, familja e Rizait, familja e Nexhatit, familja e Musait, familja e Azizit, familja e Osmanit, familja e Shaqirit, familja e Faredinit, familja e Abedinit, familja e Bajramit, familja e Qemalit, familja e Kamerit, familja e Danit, familja e Seferit, familja e Brahimit, familja e Ajazit, familja e Tafës, familja e Nebës, familja e Banit, familja e Qahilit, familja e Jahijës, familja e Agushit, familja e Feratit, familja e Rahimit, familja e Elverit, familja e Metës, familja e Imerit, familja e Alimit, familja e Muratit, familja e Arifit, familja e Arifit Jasharit, familja e Afëzit, familja e Avdullahit, familja e Hakisë dhe familja e Veliut, familja e shefki Kasumit.
Familjet që jetojnë në Prishtinë
Familja e Tefikit, familja e Hajrës, familja e Mustafës, familja e Sadullahut, familja e Reshatit, familja e prof. Samiut, familja Jashari, familja e Fatonit, familja e Mejdi Deharit, familja e Ramiz Abdylit, familja Limani, dhe familja e Nazmi Shaqirit.
Familjet që u shpërngulën në Kumanovë
Familja e haxhi Muslisë, familja e haxhi Brahimit, familja e Demiralisë, familja e haxhi Daipit, familja e haxhi Muharremit, familja e haxhi Isait, familja e Zimerit dhe familja e Amet Musës, familja e Ekrem Bislimit,
Djemtë e Hashim Neziri një Muhamedi në Kumanovë, Asllan lbrahimi djemtë Nuredini, Abedini, familja mësuesit Nexhë, familja e Blerim Kasumit, familja e Ibraim Alijit, Familja r Xheladin Xheladinit, familja e Burim Destanit, familja e Besnik Zimerit.
Familjet që jetojnë në Preshevë:
Familja e Shabanit dhe familja e Ismailit.
Familjet që jetojnë në Shkup:
Familja e prof. Asllanit, familja e haxhi Naipit, familja e Rabitit dhe familja e Shabisë, familja e Imerit, familja e Burimit, familja Ajeti, familja e Ibrahimit, familja e Seferit, familja e Sabedinit, Zijadin Ibrahimi me djemtë Lulëzimin, Xhelalin ,vajzën Sadijen ,familja e Mustafës, familja e Osmanit.
Gjatë periudhave të ndryshme dhe shpërnguljeve të mëdha të banorëve të Llojanit për në Turqi, dhe në vende tjera kur shumë shtëpi në Llojan mbetën të zbrazëta, banorët e fshatit, të shqetësuar për zbrazjen e vendbanimit, hapën dyert për të pranuar familje të tjera. Ata ofruan strehim dhe banim për miqtë e tyre, nipat, dajallarët dhe shoqërinë nga fshatrat përreth Karadakut, në të njejtat lagje dhe shtëpi me tokën dhe me vendin e varrezave duke i plotsuar vendet e zbrazëta të vëllezerve të tyre.
Të ardhurit u pranuan me mirëkuptim dhe respekt, si vëllezër, me kusht që të ruhej harmonia shoqërore dhe familjare të mos ket martesa mes vete, por të jetonin si një bashkësi e vetme, si një fis dhe një oxhak, dhe ashtu sot e kësaj dite vazhdojnë te jetojnë si një familje.
Në vijim mund të përmenden familjet e ardhura, vendet e prejardhjes së tyre dhe mënyra se si janë integruar në jetën e fshatit Llojan, duke kontribuar në ruajtjen e traditave.
Familjet që u vendosën në fshatin Llojan, vijnë nga vendbanime të ndryshme përreth. Sipas kujtimeve dhe rrefimeve nga pleqet , familjet e para që u vendosën në Llojan kanë ardhur nga fshati Çelik. Me kalimin e kohës, në fshatin tonë kan ardhur edhe shumë familjeve nga fshatrat e tjera të malsis së Karadakut
Vendbanimet dhe familjet përkatëse janë si më poshtë:
Çelik: Familja e Veliut, Familja e Jetishit
Strazhë: ,Familja e Fejzullahut, Familja e Hajredinit, Familja e Nazimit, Familja e Hetemit, Familja e Sabriut, Familja e Rahimit, Familja e Hamidit, Familja e Rexhepit, Familja e Hamdiut, familja e Vaid dhe Ibraim Zeqirit.
Tërrnavë: Familja e Zenunit, Familja e Bajramit
Hogosht (Kopernicë):, Familja e Haxhi Hakiut, Familja e Faikut, Familja e Saliut
Depcë: Familja e Haxhi Hetemit, Familja e Haxhi Elmisë, Familja e Hebibit, Familja e Rexhepit
Stançiq: Familja e Ganiut, Familja e Saliut, Familja e Fetait
Llashticë: Familja e Haxhi Isenit, Familja e Bekteshit
Orkoc: Familja e Haxhi Zelfiut dhe Familja e Haxhi Faikut
Ilincë: Familja e Molla Halilit, Familja e Esatit, Familja e Musliut, Familja e Limanit, Familja e Isakit
Dunav: Familja e Faikut dhe Familja e Selmanit
Pograxhë: Familja e Molla Sadrisë, Familja e Sylës, Familja e Haxhi Mustafës
Lezbali: Familja e Haxhi Isufit, Familja e Haxhi Qahilit, Familja e Brahimit, Familja e Sylës, Familja e Nuhisë
Gruali: Familja e Avdiut, Familja e Lutfiut, Familja e Kadrisë, Familja e Arifit
Sefer: Familja e Shabanit, Familja e Qahilit
Sllubicë: Familja Shabani dhe Limani
Zarbincë: Familja e Islamit
Stanec: Familja e Dautit
Asllarë: Familja e Nuriut
Brezë: Familja e Nebijës, Familja e Idrizit
Kojnare: Familja Osmani
Kokaj: Familja Rrustemi
Këto shpërngulje ishin nga një vend i banuar me shqiptarë me një vend tjetër shqiptarë por autokton nëpër trojet e veta.
Sot, jeta në Llojan është e qetë, megjithëse e shoqëruar me migrim të vazhdueshëm në kërkim të një jete më të mirë. Megjithatë, ata që kanë mbetur dhe jetojnë në Llojan vazhdojnë të jetojnë si një familje e madhe, duke u ndihmuar dhe mbështetur njëri-tjetrin në çdo rrethanë.
Ata që punojnë tokën ua ndajnë frytin edhe atyre që nuk kanë mundësi ta punojnë, por edhe kta që se punojnë tokën si kopenzim ja japin token atyre që e punojnë duke ruajtur kështu frymën e solidaritetit dhe bashkëjetesës. Në këtë mënyrë, jeta në Llojan vazhdon me mirëkuptim, respekt dhe shpresë për një të ardhme më të mirë për brezat që vijnë.
Të nderuar banorë të fshatit Llojan,
Ftojmë të gjithë ata që kanë informata të sakta, kujtime ose dokumente mbi Historin e fshayit dhe degezimet familjare, të komentojnë ose të na kontaktojnë. Kontributi juaj do të na ndihmojë të plotësojmë dhe të ruajmë sa më mirë historinë e fshatit tonë.
Ju faleminderojmë për bashkëpunimin!
Ju faleminderit per mirkuptim,
Pjesa 9,
Materjali u kompletua dhe u përgadit nga Pr. Ridvan Memeti, i cili po mundohet te nxjerr në publik disa pjesë Historike për fshatin Llojan.